Mungesa e tankeve në paradën e 9 Majit, ndërprerjet masive të internetit dhe rritja e pushtetit të shërbimeve sekrete tregojnë një Kremlin gjithnjë e më të përqendruar te mbijetesa e Putinit, ndërsa ekonomia dhe mbështetja publike për regjimin po dobësohen.
Për herë të parë në 18 vjet, parada ruse e Ditës së Fitores do të zhvillohet pa tanke. Në Sheshin e Kuq nuk do të ketë transportues raketash dhe as kolona të blinduara. Disa rajone të Rusisë i kanë anuluar paradat krejtësisht. Banorët e Moskës janë paralajmëruar të mos presin internet celular gjatë ditës së paradës dhe as mbrëmjen paraprake. Ministria ruse e Mbrojtjes ka shpallur një armëpushim të njëanshëm për 8 dhe 9 majin, duke paralajmëruar njëkohësisht se çdo sulm ukrainas do të pasohet nga “një goditje masive hakmarrëse me raketa ndaj qendrës së Kievit”. Ministria e Jashtme ruse ka këshilluar gjithashtu ambasadat e huaja në kryeqytetin ukrainas të shqyrtojnë evakuimin e stafit të tyre.
Shpjegimi zyrtar për mungesën e armatimeve në paradë lidhet me kërcënimin nga dronët ukrainas FPV. Ky kërcënim është real dhe përbën vetë një poshtërim për Kremlinin: qendra e kryeqytetit rus nuk mund të mbrohet më nga mjete që kushtojnë vetëm disa mijëra dollarë dhe ndërtohen me kompensatë e pajisje elektronike. Por parada nuk është shkaku i krizës. Ajo është simptomë e një riorganizimi më të heshtur brenda regjimit, ku pushteti po zhvendoset nga teknokratët që drejtojnë ekonominë te njerëzit që garantojnë sigurinë personale të Vladimir Putinit.
Termi i përdorur shpesh në anglisht, “siloviki”, është tepër i gjerë për të përshkruar këtë zhvillim. Fraksioni që po fiton ndikim është më i ngushtë: FSB-ja, shërbimi rus i sigurisë së brendshme dhe inteligjencës, si edhe FSO-ja, shërbimi federal i mbrojtjes që funksionon si garda pretoriane e Putinit. Ndikimi i tyre është zgjeruar gjatë vitit të fundit më shumë se në çdo periudhë tjetër që nga fillimi i viteve 2000.
Këtë vit, FSB-së iu rikthye kontrolli mbi sistemin e vet të burgjeve. Shtatë burgje, përfshirë edhe Lefortovon në Moskë, i janë kaluar sërish nën administrim, ndërsa pranë kryeqytetit po planifikohet ndërtimi i një kompleksi të ri me kapacitet prej 4 mijë vendesh. Duma ruse i ka dhënë gjithashtu FSB-së kompetencën për të urdhëruar, dhe jo vetëm kërkuar, ndërprerje të internetit celular pa qenë e detyruar të japë arsye. Në praktikë, urdhrat për bllokimin e rrjeteve në qendër të Moskës tani vijnë drejtpërdrejt nga FSB-ja.
E njëjta agjenci ka nisur të detyrojë bankat kryesore të instalojnë pajisje mbikëqyrjeje të kontrolluara prej saj, ndërsa institucionet që refuzojnë përjashtohen nga lista e aplikacioneve që lejohen të funksionojnë gjatë ndërprerjeve të rrjetit. Këto janë rregulla bankare të hartuara pa përfshirjen e Bankës Qendrore. Vlerësimet e industrisë financiare sugjerojnë se vetëm ndërprerjet e internetit në Moskë kushtojnë afro 10 miliardë rubla në ditë, rreth 98 milionë paund.
Ministritë ekonomike kanë kaluar dy vitet e fundit duke argumentuar, me zë gjithnjë e më të dobët, se kjo po dëmton ekonominë ruse. Por ato po humbin çdo betejë. Ndërprerjet e internetit celular tregojnë të njëjtën histori në miniaturë. Shpërndarja e tyre rajonale nuk ndjek vijën e frontit në Ukrainë; ajo ndjek lëvizjet e Putinit dhe zonat e përjashtimit që krijon FSO-ja përreth tij. Mbrojtja kundër dronëve shërben si justifikim zyrtar, por motivi real është zgjerimi i vazhdueshëm i perimetrit të sigurisë rreth trupit të një njeriu të vetëm.
Kur qytetarët rusë humbasin aksesin në internet celular të martën në mëngjes vetëm sepse presidenti po udhëton, ata paguajnë çdo ditë çmimin e një logjike sigurie që as e shohin dhe as mund ta vënë në dyshim.
Të gjitha këto do të kishin më pak rëndësi nëse Putini do të ruante popullaritetin e dikurshëm. Por kjo nuk ndodh më, të paktën jo në nivelet e mëparshme. Instituti i sondazheve Levada e ka regjistruar mbështetjen për presidentin në nivelin më të ulët që nga fillimi i pushtimit të plotë të Ukrainës në vitin 2022. Edhe VTsIOM, instituti shtetëror i sondazheve që zakonisht pasqyron narrativën e Kremlinit, ka raportuar shtatë javë radhazi rënie të mbështetjes. Vlerësimet për qeverinë dhe Dumën ndodhen në nivelet më të ulëta të kohës së luftës.
Është e vërtetë që shifrat e Putinit mbeten shumë më të larta krahasuar me shumicën e liderëve perëndimorë, por fakti që ato po bien duhet ta shqetësojë Kremlinin. Reagimet tradicionale të regjimit ndaj rënies së mbështetjes transfertat sociale, fitoret simbolike televizive, arrestimet për korrupsion, inaugurimet e autostradave nga guvernatorë të buzëqeshur apo sulmet retorike ndaj Perëndimit po humbasin efektin.
Prodhimi i Brendshëm Bruto u tkurr në tremujorin e parë të vitit. Inflacioni mbetet i lartë. Fronti i luftës nuk ofron fitore propagandistike, ndërsa propaganda shtetërore, si kudo tjetër, po jep rezultate gjithnjë e më të dobëta me kalimin e kohës.
Ankthi, i përforcuar nga ndërprerjet e internetit, po reflektohet edhe në kursimet bankare. Rusët kanë tërhequr rreth 800 miliardë rubla nga bankat mes marsit dhe mesit të prillit. Kjo mbetet më pak se 1.5 për qind e totalit prej 67 trilionë rublash të depozitave familjare në sistemin bankar rus, por ritmi i tërheqjeve po rritet.
Paratë që dalin nga bankat dobësojnë bazën financiare që Ministria e Financave përdor për të shitur obligacionet shtetërore dhe shtyjnë më shumë aktivitet ekonomik drejt pagesave informale dhe të pataksuara. Nëse tërheqjet përshpejtohen, bankat do të detyrohen të ofrojnë norma më të larta interesi për të mbajtur depozituesit, gjë që do ta kufizojë më tej kreditimin.
Rritja e të ardhurave nga nafta pas luftës në Iran e kompenson këtë vetëm pjesërisht, sepse ato para shkojnë kryesisht në buxhetin federal, ndërsa humbja e depozitave dhe e të ardhurave tatimore prek bazën më të gjerë fiskale. Shifrat mbeten ende të menaxhueshme, por tendenca shkon vetëm në një drejtim.
Në një sistem politik normal, kombinimi i rënies së mbështetjes, ekonomisë së lodhur dhe mungesës së fitoreve politike do ta shtynte udhëheqjen drejt kompromisit. Në sistemin e Putinit mund të ndodhë e kundërta.
Një fazë më e zgjeruar ushtarake mund të shihet si instrumenti më i lirë për të rikthyer narrativën e mobilizimit kombëtar, për të justifikuar shtrëngimin e mëtejshëm të kontrollit të brendshëm dhe për të ridrejtuar zemërimin publik drejt një armiku të jashtëm.
Nga ana tjetër, Ukraina, duke perceptuar dobësinë e Kremlinit, mund të intensifikojë sulmet me dronë dhe atentatet e shënjestruara, gjë që do të shkaktonte panik të ri sigurie në Rusi dhe do t’i jepte edhe më shumë pushtet FSO-së dhe FSB-së. Pa një përparim diplomatik mes Putinit dhe Donald Trumpit, ky cikël duket se ecën vetëm në një drejtim.
Në praktikë, kjo nuk nënkupton një ofensivë strategjike të madhe Rusia aktualisht nuk ka as njerëzit dhe as pajisjet për një operacion të tillë, por një zgjerim të asaj që është parë që nga vjeshta e kaluar: sulme më intensive me raketa dhe dronë ndaj infrastrukturës energjetike dhe logjistike të Ukrainës, një valë e re mobilizimi nën një emër tjetër, taksa më të larta ushtarake dhe regjim më të ashpër sigurie në rajonet kufitare.
Parada e së shtunës pritet të jetë e shkurtër, mbrojtëse dhe e zhvilluar nën një armëpushim të vetëshpallur që Kremlini ka paralajmëruar se do ta shkelë nëse provokohet. Është një imazh domethënës i regjimit rus në gjendjen e tij aktuale: më pak i interesuar për të projektuar fuqi dhe më shumë i përqendruar në mbrojtjen e njeriut që e personifikon atë, duke treguar gjithnjë e më shumë gatishmëri për të paguar çdo çmim për këtë qëllim./Përshtati “Pamfleti”, nga “The Spectator”
Comments are closed.