Tridhjetë e katër vjet pas atentatit që i mori jetën gjykatësit italian Paolo Borsellino dhe pesë policëve të eskortës së tij, hetuesit kanë kryer kontrolle ndaj ish-shefit të Policisë italiane, Gianni De Gennaro, dhe disa ish-bashkëpunëtorëve të tij. Në qendër të hetimeve është një ditar i kuq, që u zhduk pas shpërthimit të vitit 1992 dhe që mund të përmbante shënime të rëndësishme mbi lidhjet e mafias me përfaqësues të institucioneve.
Një nga çështjet më të ndërlikuara të historisë së luftës kundër mafias në Itali është rikthyer në vëmendjen e drejtësisë. Mëngjesin e së enjtes, 12 nëntor, karabinierët e njësisë speciale ROS kryen gjashtë kontrolle në provincën e Romës, në kuadër të hetimeve për vrasjen e gjykatësit Paolo Borsellino dhe zhdukjen e ditarit të tij të famshëm, të njohur si “Agenda Rossa”.
Prokuroria e Caltanissettas, e drejtuar nga Salvatore De Luca, urdhëroi kontrollet në ambiente që përdoren nga ish-shefi i Policisë italiane, Gianni De Gennaro, ish-bashkëpunëtori i drejtësisë Salvatore Contorno dhe disa persona që kishin punuar me De Gennaron.
Mes tyre janë Donatella Peruzzi, bashkëpunëtore e ish-drejtuesit të policisë, Massimo Carnicelli, përgjegjës për sigurinë e tij, dhe Francesco Pacetto, ish-inspektor policie dhe ish-bashkëpunëtor i De Gennaros.
Hetuesit kërkojnë të përcaktojnë nëse persona të tjerë brenda institucioneve shtetërore kanë marrë pjesë në manipulimin e hetimeve për atentatin e 19 korrikut 1992, kur mafia siciliane vrau Borsellinon në Palermo.
Prokurori De Luca ka sqaruar se personat ndaj të cilëve u kryen kontrollet nuk janë nën hetim për veprën penale të masakrës. Procedimi për këtë aspekt të çështjes vijon ndaj personave ende të paidentifikuar.
Për të kuptuar rëndësinë e hetimeve të reja, historia kthehet në Sicilinë e fillimit të viteve 1990, kur organizata mafioze Cosa Nostra kishte nisur një fushatë atentatesh kundër përfaqësuesve të drejtësisë italiane.
Paolo Borsellino dhe kolegu i tij Giovanni Falcone ishin ndër figurat kryesore të luftës kundër mafias. Ata kishin luajtur rol vendimtar në hetimet që çuan në gjyqin e madh kundër Cosa Nostras, të njohur si “Maxiprocesso”, ku qindra anëtarë të organizatës kriminale dolën përpara drejtësisë.
Më 23 maj 1992, mafia vrau Giovanni Falconen në atentatin e Capacit, pranë Palermos. Autorët vendosën një sasi të madhe eksplozivi nën autostradën që lidh aeroportin me qytetin dhe e shpërthyen ndërsa automjetet e gjykatësit kalonin mbi të.
Shpërthimi vrau Falconen, bashkëshorten e tij Francesca Morvillo dhe tre pjesëtarë të eskortës.
Vetëm 57 ditë më vonë, mafia goditi edhe Paolo Borsellinon.
Më 19 korrik 1992, gjykatësi shkoi në rrugën Via D’Amelio të Palermos për të vizituar nënën e tij. Një makinë Fiat 126, e mbushur me eksploziv dhe e parkuar pranë ndërtesës, shpërtheu ndërsa ai po afrohej.
Atentati vrau Borsellinon dhe pesë pjesëtarë të eskortës së tij: Agostino Catalano, Emanuela Loi, Vincenzo Li Muli, Walter Eddie Cosina dhe Claudio Traina.
Shpërthimi shkatërroi automjetet përreth, dëmtoi ndërtesat dhe la pas një skenë të rëndë shkatërrimi. Polici Antonino Vullo, pjesëtar i eskortës, ishte i vetmi që mbijetoi.
Por mes sendeve personale të gjykatësit ndodhej një objekt që do të kthehej në një nga misteret më të mëdha të drejtësisë italiane: një bllok shënimesh me kapak të kuq.
Borsellino e mbante shpesh me vete këtë ditar, ku shënonte takime, informacione dhe çështje që lidheshin me punën e tij.
Sipas dëshmive të familjarëve dhe personave që e njihnin, ditari kishte marrë rëndësi të veçantë në javët pas vrasjes së Falcones, kur Borsellino po përpiqej të kuptonte më shumë mbi rrethanat e atentatit dhe informacionet që kishte mbledhur kolegu i tij.
Pas shpërthimit në Via D’Amelio, çanta e gjykatësit u mor nga makina e tij. Megjithatë, kur autoritetet shqyrtuan sendet personale, ditari i kuq nuk ndodhej më aty.
Që prej asaj dite, askush nuk ka arritur të përcaktojë përfundimisht se ku përfundoi blloku i shënimeve dhe kush mund ta ketë marrë.
Zhdukja e tij ngriti dyshime se dikush mund të kishte ndërhyrë në vendngjarje për të marrë informacione që gjykatësi kishte mbledhur gjatë javëve të fundit të jetës.
Përmbajtja e plotë e ditarit mbetet e panjohur. Për këtë arsye, pretendimet se ai përmbante prova për marrëveshje të fshehta mes mafias dhe përfaqësuesve të shtetit nuk janë vërtetuar përfundimisht.
Megjithatë, zhdukja e tij ka mbetur një element qendror i hetimeve për masakrën, veçanërisht për shkak të manipulimeve që u zbuluan më vonë në proceset gjyqësore.
Në vitet pas atentatit, hetuesit ndërtuan një pjesë të rëndësishme të akuzave mbi deklaratat e Vincenzo Scarantinos, një person i lidhur me mjediset kriminale, i cili pretendonte se kishte marrë pjesë në përgatitjen e sulmit.
Më vonë, drejtësia italiane zbuloi se rrëfimi i tij ishte i rremë dhe se hetimet kishin marrë një drejtim të gabuar.
Dëshmitë e bashkëpunëtorëve të tjerë të drejtësisë, përfshirë Gaspare Spatuzzan, ndihmuan në rindërtimin e ngjarjeve dhe nxorën në pah manipulimet që kishin ndikuar në proceset e mëparshme.
Në qendër të kësaj historie doli edhe Arnaldo La Barbera, ish-drejtuesi i Skuadrës Mobile të Palermos, i cili kishte drejtuar një pjesë të hetimeve fillestare.
Proceset gjyqësore të mëvonshme dokumentuan manipulime serioze në hetimin e masakrës, duke ngritur pyetje për përgjegjësitë e zyrtarëve që kishin marrë pjesë në mbledhjen dhe administrimin e dëshmive.
Hetimet e reja të Prokurorisë së Caltanissettas synojnë të përcaktojnë nëse në këto veprime kanë qenë të përfshirë edhe persona të tjerë të aparatit shtetëror, në nivele më të larta se La Barbera.
Sipas dokumenteve të përmendura nga mediat italiane, prokurorët po shqyrtojnë gjithashtu ngjarje që i paraprinë atentateve të vitit 1992.
34 vjet nga atentati që tronditi Italinë: Si mafia vrau Paolo Borsellinon, dy muaj pas Giovanni Falcones
19 Korrik, 11:30
Një prej tyre është arrestimi i Salvatore Contornos, më 26 maj 1989, në San Nicola l’Arena, pranë Palermos, në rrethana që, sipas prokurorisë, nuk janë sqaruar plotësisht.
Contorno, ish-anëtar i mafias që më pas bashkëpunoi me drejtësinë, kishte dhënë informacione të rëndësishme për organizatën Cosa Nostra.
Hetuesit po rikthehen edhe te çështja e njohur si “Korbi i Palermos”, që lidhet me letra anonime të shpërndara në fund të viteve 1980 për të diskredituar Giovanni Falconen dhe për të hedhur dyshime mbi veprimtarinë e tij.
Këto ngjarje po shqyrtohen për të kuptuar nëse ekzistonin lidhje mes veprimeve të ndërmarra kundër gjykatësve antimafia dhe manipulimeve të mëvonshme të hetimeve.
Në këtë kontekst, kontrollet ndaj Gianni De Gennaros dhe personave të tjerë marrin rëndësi të veçantë, pasi prokurorët po kërkojnë dokumente dhe elemente që mund të ndihmojnë në rindërtimin e ngjarjeve.
Megjithatë, kryerja e kontrolleve nuk nënkupton përgjegjësi penale dhe as provon përfshirjen e personave të përmendur në zhdukjen e ditarit.
Tridhjetë e katër vjet pas atentatit, drejtësia italiane ka arritur të identifikojë dhe dënojë pjesëmarrës në vrasjen e Borsellinos, por disa aspekte të hetimeve dhe të veprimeve që pasuan masakrën mbeten ende të pazbardhura.
Mes tyre është edhe fati i ditarit të kuq, i cili nuk është gjetur kurrë.
Hetimet e reja synojnë të përcaktojnë nëse zhdukja e tij ishte pjesë e një përpjekjeje më të gjerë për të penguar zbardhjen e plotë të atentatit dhe nëse persona të tjerë brenda institucioneve italiane kanë pasur përgjegjësi për devijimin e hetimeve.
Për familjen Borsellino dhe për drejtësinë italiane, pyetja se kush e mori ditarin dhe çfarë përmbante ai vazhdon të mbetet pa përgjigje. /Pamfleti
Comments are closed.