Skip to content

Fjalët e fundit të Borsellinos dhe misteri që trondit Italinë

Tridhjetë e katër vjet pas vrasjes së Paolo Borsellinos, familja e tij kërkon të vërtetën për masakrën që tronditi Italinë. Vajza Fiammetta akuzon ish-drejtues të policisë për mbulimin e devijimit të hetimeve, ndërsa rikthehet dëshmia e bashkëshortes së prokurorit: “Mafia nuk do të më vrasë. Do ta bëjë nëse të tjerët ia kërkojnë”. Dyshimet për lidhjet mes mafias dhe segmenteve të shtetit mbeten në qendër të çështjes.

Për të kuptuar zemërimin e Fiammetta Borsellinos, e cila, së bashku me motrën Lucia dhe vëllain Manfredi, këmbëngul se krimet e masakrave nuk mund të parashkruhen kurrë, duhet të kthehemi në rrugën D’Amelio. Vendi ku ndodhi masakra e 19 korrikut 1992. Në Palermo. Vetëm 57 ditë pas masakrës së Capacit.

Fillimisht, atentati kundër Giovanni Falcones, i vrarë në autostradën mes aeroportit dhe qytetit, së bashku me bashkëshorten Francesca Morvillo dhe tre agjentë të eskortës. Më pas, makina bombë për të eliminuar atë që kishte dashur të dëshmonte për masakrën e Capacit, Paolo Borsellinon, i cili u copëtua nga shpërthimi së bashku me pesë agjentë, poshtë një ndërtese të shkatërruar si në luftërat e Lindjes së Mesme.

Fiammetta është e zemëruar sepse babai i saj, të cilin askush nuk e dëgjoi, kishte deklaruar se dëshironte të fliste për hetimet në vazhdim dhe të ndihmonte prokurorët e Caltanissettas, të cilët kishin kompetencën territoriale. Të njëjtët prokurorë që, në mënyrë të pabesueshme, edhe pas gati dy muajsh dukeshin ende të painteresuar për dëshmitarin kryesor.

Jo vetëm kaq, por hetimet i ishin besuar drejtuesit të atëhershëm të Skuadrës së Lëvizshme të Policisë, Arnaldo La Barbera, i cili më vonë u emërua kuestor në Palermo dhe ishte shumë i afërt me Gianni De Gennaron, ish-kreun e policisë që sot ndodhet në shënjestër të Prokurorisë së re të Caltanissettas. Në të njëjtën kohë, drejtuesi i asaj prokurorie, Gianni Tinebra, tashmë i ndjerë prej vitesh, i kishte deleguar në mënyrë të parregullt disa detyra Bruno Contradas, agjentit të shërbimeve sekrete.

Nga Falcone te mafia, kush është ‘Peshkaqeni’ që po hetohet për “Bllokun e Kuq” të Borsellinos?
17 Nëntor, 19:20
Duket si histori e largët dhe nuk është e lehtë të orientohesh në këtë lëmsh të ndërlikuar. Por, vetëm pak hapa larg Panairit, poshtë kështjellës së Montepellegrinos, në rrugën D’Amelio, kujtesa mund të bëjë që në zemërimin e fëmijëve të jehojnë edhe fjalët e nënës së tyre, Agnese Leto Borsellino, gruaja që, kur dëshmoi njëzet vjet pas masakrës, e përkufizoi veten si “një vejushë lufte”.

Ajo nuk i referohej vetëm luftës së shpallur nga mafia, nga Cosa Nostra, nga bosët gjakatarë që kishin ardhur nga Corleone. Fliste madje edhe për drejtuesin e atëhershëm të ROS-it, gjeneralin e karabinierëve Antonio Subranni: “Burri im tha se ai ishte ‘punciutu’…”.

Lëshimet apo bashkëpunimet e brendshme, për të cilat tani prokuroria e drejtuar nga Salvatore De Luca po përpiqet të hedhë dritë, duke kërkuar madje edhe arrestimin e De Gennaros, nuk janë provuar kurrë. Fiammetta Borsellino e akuzon këtë të fundit se ka mbuluar “devijimin më të rëndë të hetimeve në historinë e Italisë”. Atë që lidhet me të penduarin e rremë Scarantino.

Një temë që Agnese Borsellino e kishte ngritur shumë herë, në kohën kur ende nuk lëvizte me karrige me rrota: “Jam plotësisht e bindur se sot mafia mund të ishte në rrugën e zhdukjes, sikur në të kaluarën e afërt të ishin ndërprerë lidhjet e bashkëpunimit mes saj dhe pjesëve të pabesa të shtetit dhe shoqërisë civile”.

Edhe i biri, Manfredi, e konfirmonte atëherë: “Nuk u morën masat e duhura. Qeveria lau duart. Për të, nyja e luftës kundër mafias ishte politike. Dhe ai besonte se ekzistenca e Cosa Nostras garantohej nga lidhjet e ngushta me strukturat e shtetit”.

Ishin vitet kur Falcone dhe Borsellino, në role të ndryshme, merreshin me hetimin mbi lidhjet mes mafias dhe tenderëve publikë, mbi ndërthurjen e interesave të politikës së korruptuar me sipërmarrës të gatshëm për gjithçka. Ishte e ashtuquajtura Tangentopoli siciliane. E lindur përpara asaj që shpërtheu në Milano. Më pas, të dyja u ndërthurën, siç dëshmon ish-prokurori Antonio Di Pietro, kur rrëfen takimet me dy gjyqtarët sicilianë.

Borsellino, që më 21 maj 1992, kishte folur për Vittorio Manganon, ish-kujdestarin e kuajve në Arcore, tashmë të ndjerë, si edhe për Dell’Utrin dhe Berlusconin, me gazetarët francezë Fabrizio Calvi dhe Jean Pierre Moscardo. Dyzet e tetë orë përpara masakrës së Capacit.

Ata regjistruan një kasetë 25-minutëshe. Por origjinali nuk ekziston më. Ka mbetur vetëm një përmbledhje e montuar prej dhjetë minutash. Në vitin 1994, l’Espresso publikoi transkriptimin e kësaj përmbledhjeje. Ndërsa ato dhjetë minuta u transmetuan në janar të vitit 2001 në RaiNews. Dhe shpërtheu një polemikë e ashpër, edhe sepse Dell’Utri denoncoi një “manipulim” të pretenduar të intervistës.

Mister mbetet edhe rasti i Borsellinos, i cili më 23 qershor foli për “elementet që duheshin rindërtuar”, duke paralajmëruar një dëshmi që nuk u dha kurrë: “Do të shkoj në Caltanissetta si dëshmitar”. Askush nuk e thirri.

Ai u befasua kur, papritur, pra pa asnjë paralajmërim dhe pa u konsultuar më parë me të, ministri i atëhershëm i Brendshëm, Vincenzo Scotti, e propozoi si superprokuror kombëtar. Vetëm pak ditë pas sakrificës së Falcones. Një propozim që ai e përjetoi si një ekspozim publik të pamatur dhe të rrezikshëm. Për këtë foli me vjehrrin e tij, ish-kryetarin e gjykatës. Dhe shkroi një letër refuzimi.

Më pas erdhën ditët e ndryshimit të menjëhershëm të drejtimit në Ministrinë e Brendshme, me zëvendësimin e rrufeshëm të Scottit nga Nicola Mancino. Hollësi të faqeve të errëta të historisë, siç përsëriste një ish-kryeprokuror i Caltanissettas, Sergio Lari:

“Kemi hetuar periudhën më të errët të historisë së Republikës. Kur Cosa Nostra hyn në përplasje të drejtpërdrejtë. Me synime përmbysëse. Nuk po them se rrezikuam një grusht shteti, por shteti u vu në vështirësi serioze, duke krijuar një gjendje që mund të favorizonte destabilizimin e rendit institucional dhe demokratik”.

E vërteta është se ata nuk hetuan mjaftueshëm as eprorin e Borsellinos, prokurorin Piero Giammanco, i cili, dhjetë vjet pas masakrës në rrugën D’Amelio, në Teatrin Massimo të Palermos, përpara presidentit të atëhershëm të Republikës, Carlo Azeglio Ciampi, u përpoq t’i afrohej Agnese Borsellinos.

Giammanco zgjati dorën, por nuk gjeti një dorë tjetër që ta shtrëngonte. Ajo e refuzoi.

E butë dhe e pamëshirshme njëkohësisht, në praninë e miqve të paktë që i qëndronin pranë, ajo kishte qenë gjithmonë e qartë:

“Paolo, dy ditë përpara se të vdiste, më tha: ‘Mafia nuk do të më vrasë. Cosa Nostra jo. Do ta bëjë nëse të tjerët ia kërkojnë’. Prandaj mund t’i falja vrasësit, nëse do të ma kërkonin. Por jo jakat e bardha që qëndrojnë pas tyre, ata që kanë dhënë pëlqimin”.

Një hidhërim që vëmendja e paqëndrueshme e shoqërisë civile nuk arrin ta zbusë, siç pëshpëriste ajo, me realizëm:

“Po, shohim shumë njerëz rreth nesh në ceremonitë zyrtare. Dëgjojmë duartrokitjet, por ndonjëherë duket si një komedi”.

Jo rastësisht, këto fjalë ngjajnë me ato që përdor sot Fiammetta:

“Të gjithë kishin figurën e shenjtë për ta kujtuar në përvjetorë, Paolon, mikun Paolo, i cili u shërbeu si i gjallë, ashtu edhe i vdekur”. /Përshtatur nga “Corriere Della Sera”

Published inBank

Comments are closed.