Dokumentacioni i trupit të Khameneit thuhet se i është treguar kryeministrit Benjamin Netanyahu dhe presidentit Donald Trump…
Udhëheqësi Suprem i Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, është vrarë ditën e sotme nga një sulm ajror izraelit ndaj Teheranit. Zyrtarë të lartë izraelitë informuan mbrëmjen e sotme se trupi i tij u gjet nën rrënojat e shkaktuara nga sulmi ajror izraelit. Dokumentacioni i trupit të Khameneit thuhet se i është treguar kryeministrit Benjamin Netanyahu dhe presidentit Donald Trump.
Që pasditen e sotme pati indicie se Khamenei mund të jetë vrarë nga sulmi izraelit në bunkerin ku ruhej udhëheqësi suprem. Pavarësisht pretendimeve izraelite, zyrtarë të lartë të Iranit kanë mohuar vdekjen e liderit suprem.
Më herët të shtunën, zyrtarët iranianë premtuan të publikonin një regjistrim të Khameneit menjëherë pasi sulmet izraelite shënjestruan kompleksin e tij në Teheran. U desh disa orë deri sa të konfirmohej vdekja e tij.
Kush ishte Ayatollah Ali Khamenei
Ayatollah Ali Khamenei, emri i plotë Seyyed Ali Hosseini Khamenei, lindi më 19 prill 1939 në qytetin e Mashhadit, në verilindje të Iranit, në një familje fetare me prejardhje azerbajxhanase. Babai i tij ishte një klerik i njohur vendas, dhe ai u rrit në kushte modeste, duke filluar studimet fetare që në moshë të re. Nga fëmijëria e hershme hyri në seminaret shiite, duke ndjekur mësimet në Mashhad, më pas në Najaf të Irakut dhe sidomos në Qom, ku u bë nxënës i drejtpërdrejtë i Ayatollah Ruhollah Khomeinit, figurës kryesore të opozitës kundër Shahut Mohammad Reza Pahlavi.
Në vitet 1960 dhe 1970, Khamenei u përfshi thellë në lëvizjen revolucionare islamike, duke u arrestuar dhe burgosur disa herë nga regjimi i Shahut për aktivitete kundër monarkisë. Ai u bë një nga bashkëpunëtorët më të ngushtë të Khomeinit, duke organizuar protesta dhe predikime kundër perëndimit dhe Shahut. Kur shpërtheu Revolucioni Islamik në 1979, Khamenei luajti rol kyç: u emërua anëtar i Këshillit Revolucionar, zëvendësministër i Mbrojtjes për çështje revolucionare dhe mbikëqyrës i hershëm i Gardës Revolucionare Islamike (IRGC).
Ai drejtoi edhe lutjet e xhumasë në Teheran, një pozicion me ndikim të madh. Pas revolucionit, në vitin 1981, pas vrasjes së presidentit Mohammad-Ali Rajai në një atentat, Khamenei u zgjodh president i Iranit me një përqindje dërrmuese votash. Ai shërbeu si president nga tetori 1981 deri në 1989, duke drejtuar vendin gjatë luftës së gjatë Iran-Irak (1980-1988), duke mbijetuar një atentat të rëndë në qershor 1981 që e la të paralizuar krahun e djathtë, dhe duke forcuar lidhjet me IRGC-në si forcë kyçe të regjimit. Kur vdiq Ayatollah Khomeini më 3 qershor 1989, Asambleja e Ekspertëve e zgjodhi Khamenein si Udhëheqës Suprem të përkohshëm më 4 qershor 1989.
Kushtetuta u ndryshua shpejt për të hequr kërkesën që udhëheqësi suprem të kishte rangun më të lartë fetar (marja’), dhe ai u konfirmua si udhëheqës i përhershëm. Kështu filloi sundimi i tij si Supreme Leader, që zgjati mbi 36 vjet, duke e bërë atë udhëheqësin më jetëgjatë në Lindjen e Mesme dhe udhëheqësin iranian më të gjatë që nga Shah Mohammad Reza Pahlavi.Si Udhëheqës Suprem, Khamenei kishte pushtet pothuajse absolut: emëronte zyrtarë kyç si shefat e gjyqësorit, ushtrisë dhe IRGC-së, miratonte ose bllokonte ligjet, drejtonte politikën e jashtme dhe mbështeste programin bërthamor të Iranit për qëllime civile.
Ai zgjeroi ndikimin e Iranit në rajon përmes “Boshtit të Rezistencës”, duke mbështetur Hezbollahun, Hamasin, Houthisit në Jemen, milicitë shiite në Irak dhe Sirinë, dhe u përball me sanksione të rënda ndërkombëtare, protesta të brendshme masive (si ato të 2009, 2019, 2022 pas vdekjes së Mahsa Amini) dhe konflikte të vazhdueshme me SHBA-në dhe Izraelin.
Sundimi i tij u karakterizua nga shtypje e fortë e opozitës, centralizim i pushtetit te IRGC-ja, promovim i ekonomisë së rezistencës dhe retorikë e ashpër anti-amerikane e anti-izraelite. Ai mbijetoi probleme shëndetësore si operacionin e prostatës në 2014 dhe pengesa të tjera, por mbeti në krye deri në fund.
Comments are closed.