Bjeshkët e Kelmendit po përballen me braktisjen e brezit të ri dhe zbrazjen e vazhdueshme të staneve, por tradita e lashtë e blegtorisë dhe kultura e transhumancës vazhdojnë të mbijetojnë falë përkushtimit të barinjve vendas dhe mbështetjes ndërkombëtare
. Përveç rëndësisë ekonomike e kulturore, jetesa në këto lartësi konsiderohet nga banorët si një terapi natyrale për trupin dhe shpirtin
Antropologia franceze që u dashurua me Kelmendin
Në këtë zonë malore operon prej vitesh antropologia franceze Martine Volf, e cila erdhi për herë të parë në Shqipëri si vullnetare në vitin 2002
. Pas vendosjes përfundimtare në Shqipëri në vitin 2008 dhe zhvendosjes në Kelmend në vitin 2014, ajo ka jetuar në stane bashkë me barinjtë për të dokumentuar dhe mbrojtur jetën e tyre
Volf ka ndërmarrë nisma të rëndësishme ndërkombëtare, përfshirë bashkëpunimin me UNESCO-n dhe vende si Franca e Spanja, për të mbrojtur peizazhin kulturor dhe kullotat e veriut
. Ajo u bën thirrje publike autoriteteve dhe rinisë që të kuptojnë rëndësinë e kësaj trashëgimie unike dhe të mos e braktisin vendin
Baresha shqiptare që korri sukses në Francë e Spanjë
Një tjetër histori frymëzuese është ajo e bareshës nga Kelmendi, e cila vijon traditën familjare 35-vjeçare në bjeshkë
. Ajo ka përfaqësuar Shqipërinë në konkurse ndërkombëtare të djathit në Francë dhe Spanjë, ku ka fituar vendin e parë për produktet tradicionale si “Mishavina” dhe djathi i zier
. Përveç suksesit me djathin, ajo u përzgjodh edhe në jurinë ndërkombëtare për të vlerësuar prodhimet e 12 shteteve të tjera
Përveç blegtorisë, baresha mbron trashëgiminë duke qëndisur me dorë veshjet tradicionale kombëtare, të cilat u shiten emigrantëve shqiptarë që kërkojnë të mbajnë gjallë mallin për bjeshkët
Vështirësitë, dëmet nga egërsirat dhe mungesa e mbështetjes
Edhe pse jetesa në mal mbart krenari, barinjtë përballen me sfida të mëdha ditore, si mungesa e tregut stabil dhe mungesa e subvencioneve nga shteti
. Një problem tjetër mbeten sulmet e kafshëve të egra (si arinjtë), të cilat dëmtojnë tufat e bagëtive pa pasur asnjë skemë dëmshpërblimi apo sigurimi
. Si pasojë e këtyre kushteve dhe emigrimit të të rinjve drejt jashtë shtetit, numri i staneve në bjeshkë është pakësuar drastikisht nga viti në vit
Arsyeja e shërimit dhe vetitë terapeutike të bjeshkës
Lidhur me pyetjen mbi arsyen e shërimit nga kanceri të përmendur në titull: Në transkriptin e dëshmive të banorëve nuk përfshihet një histori klinike apo spjegim i detajuar mjekësor për ndonjë rast specifik kanceri.
Mbrojtja e shëndetit dhe fuqia shëruese e Kelmendit ndërlidhen me klimën e pastër malore, ushqimin bio dhe stilin e jetesës në bjeshkë
Lidhur me bimët mjekësore kundër kancerit (rrëfimi i antropologes Martine Volf):
“…A e dini e tash ka vërtetuar disa shoqata mjedisore ku kanë shkuar çoban me baktive… hap korridor e biodiversitetit për me rigjeneruar bimjet mjekësor endemike kundër kanceri, kundër sëmundje shumë i keq nëse çobanët edhe bagëtia mungojnë…”
Lidhur me dobinë e bjeshkës për shëndetin (rrëfimi i bareshës):
“…bjeshkët janë të bukura, janë të shëndetshme për shëndetin e njeriut, është më mirë me një muaj në bjeshkë sesa me u kuru me ilaçe doktorash…”
Sipas këtij deklarimi, lëvizja e bagëtive dhe kullotja e barinjve ndihmojnë në hapjen e korridoreve të biodiversitetit për rigjenerimin e bimëve mjekësore endemike që shërbejnë kundër kancerit dhe sëmundjeve të tjera të rënda
. Banorët vendas theksojnë se ajri i bjeshkës dhe jetesa në natyrë shërbejnë si ilaçi më i mirë për organizmin e njeriut, duke u shprehur se: “Është më mirë me ndenjur një muaj në bjeshkë sesa me u kuru me ilaçe doktorash”
Comments are closed.